Veel gestelde vragen (FAQ)

  1. Waarom moet ik vooraf een onderwerp in gedachten nemen?

    De creativiteitskaarten geven antwoord op een onderwerp of een vraag die je in gedachten neemt. Hoe preciezer je vraag of je onderwerp hoe duidelijker het antwoord ook zal zijn. Als je geen duidelijk afgebakend onderwerp hebt zal de kaart ook geen duidelijke informatie kunnen geven.

  2. Hoe kan het nou dat je precies de juiste kaart trekt?

    Veel mensen verbazen zich over het feit dat de kaarten zulke duidelijke antwoorden kunnen geven. Jung verklaarde dit verschijnsel met het begrip synchroniciteit. Hieronder verstond hij dat er een verbintenis bestaat tussen de wereld en iemand’s geestesgesteldheid. Hierdoor zou je dus steeds ‘de juiste kaart’ trekken.

    Mijns inziens is deze verklaring geen echte verklaring, want het valt namelijk niet te bewijzen. Ik zie het meer zo dat zowel een kaart als een bepaalde situatie geen duidelijk afgebakende punten zijn, maar complexe verschijnselen. Door ze met elkaar te combineren vanuit een duidelijke focus ontstaan er analogieen die nieuwe inzichten geven.
    Dat de inzichten soms zo verrassend goed zijn is plezierig en kan ik verder ook niet verklaren. Ik geniet er maar gewoon van.

  3. Kan ik als ik een kaart getrokken heb, gelijk een andere kaart trekken?

    De kaart geeft antwoord op een bepaalde vraag of situatie die je jezelf voor ogen hebt genomen. Het is de feedback die je nodig hebt en het is het beste om daar mee aan de slag te gaan. Een nieuwe kaart trekken betekent dat je je niet bij de gekregen feedback neer wilt leggen. Misschien wil je liever een ‘betere’ kaart. Maar een betere kaart dan de kaart die je hebt gekregen bestaat niet. Er is soms een misverstand over het feit dat sommige kaarten ‘beter’ zouden zijn dan andere, maar dat is niet, want alle processen van het creatieve proces zijn belangrijk. Sommige fasen voelen aangenamer dan andere, maar het gaat niet alleen om dat gevoel van het moment, maar om het ontvouwen van je creatieve processen.

  4. Zijn er dan ‘goede’ en ‘slechte’ kaarten?

    Nee, er zijn geen goede en slechte kaarten. Een goede kaart is een kaart die goed bij je situatie past. Veel mensen verwarren een goede kaart met een weergave van een prettig gevoel. Sommige fasen van het creatieve proces voelen spannend en opwindend terwijl andere fasen frustrerend of vervelend voelen. Het is belangrijk om te onderkennen dat alle fasen bij het creatieve proces horen. Je kunt niet gewoon alleen de leukste fasen uitkiezen. Zo werkt het niet.

  5. Zijn er mechanismen te herkennen in het creatieve proces?

    Jazeker, er zijn een aantal situaties die veel voorkomen en die door veel mensen wel herkend zullen worden. Hieronder heb ik er tien op een rijtje gezet.

    1. ‘Ik zit vast’
      Probeer te accepteren dat het goed is dat je vast zit. Het betekent dat je alle mogelijkheden van een bepaald denkpatroon hebt doorlopen. Het enige wat je moet doen is naar een ander denkspoor zien te komen. En daar zijn genoeg trucjes voor.

    2. Het zwarte gat
      Het beeindigen van een creatief proces gaat vaak gepaard met een zwart gat. In plaats van bevrediging en rust kom je in een periode waarin je niet weet wat je moet. Sommige mensen proberen zelfs het beeindigen van een creatief proces te rekken door dingen niet af te maken.Dat is geen goede manier van met je energie omgaan. Probeer, als het einde van een proces zich aandient, aan een nieuw proces te beginnen. Je kunt dan rustig je oude proces afmaken en je hebt iets om mee verder te gaan.

    3. Het positief waarderen van een gevoel van stress
      Opdrachten, problemen, tijdsdruk etc. leiden tot stress en dat verdenkt doorgaans het denken, het leidt tot tunnelvisie, tot een je beroepen op datgene wat je op de automatische piloot af kunt. Het leidt zelden tot iets nieuws. Het is vreemd dat er zo negatief tegen stress wordt aangekeken, het lijkt op een slagroomvisie op de werkelijkheid. Stress is onontkoombaar bij nieuwheid, probeer stress daarom te zien als een signaal dat je op de goede weg bent.

    4. ‘Ik had gelijk een oplossing’
      Maar was het wel de beste oplossing? Soms zijn oplossingen die je direct te binnen schieten prima, maar meestal is er incubatie nodig om tot iets nieuws te komen. Dat betekent dat je dat ‘gevoel van stress’ enige tijd moet verdragen. Het wordt ook wel ‘tolerantie van ambiguiteit’ genoemd, dat wil zeggen het omgaan met tegenstrijdige soorten van informatie. Door dat bij je te houden en het gelijk naar een oplossing te werken geef je je hersenen de kans om met iets nieuws te komen.

    5. Ga op pad: no matter what, maar begin!
      De meeste dingen ontstaan uit ‘trail and error’. Uitproberen en fouten maken. Door iets t doen gebeurt er wat, meestal iets wat je ook niet bedoelt. Iedere kunstenaar weet wel hoe hij zijn schilderij eigenlijk bedoeld had en hoezeer het werkelijke resultaat eigenlijk tekort schiet. Maar is dat erg? Door te beginnen en dingen uit te proberen gaan je hersenen werken en er ontstaan resultaten, fouten, toevalligheden etc. Dat zijn allemaal wegwijzers naar nieuwe mogelijkheden.

    6. Het toeval een handje helpen
      Je kunt het toeval op veel manieren een handje helpen. Je kunt op je kamer allerlei stimulerend materiaal neerleggen. Dan heb je dat alvast bij de hand. Je kunt zorgen dat je activerende of stimulerende muziek bij de hand hebt. Je kunt je zelf heel lang voorbereiden. Je kunt uit je routines gaan, bijvoorbeeld langs een andere weg naar huis fietsen, met andere mensen praten dan gewoonlijk etc. Heel veel ontdekkingen en uitvindingen zijn ‘: toevallig’ tot stand gekomen. Maar het toeval komt enkel bij de voorbereide geest!

    7. Hard werken is goed, dingen laten ontstaan is nog beter
      Hard werken is goed, maar geen garantie. Hard werken kan ook tot krampachtigheid leiden. Hard werken is goed omdat er in elk geval dingen zullen gaan gebeuren. Maar soms moet je gas terug nemen. Niet zo hard proberen, maar de tijd, de natuur, het materiaal of de mensen zelf het werk laten doen. Het is soms moeilijk een stilte te laten vallen, de controle uit handen te geven. Maar het resultaat is er soms ook naar: onverwachte schoonheid.

    8. 1000 keer kijken
      Als je naar iets kijkt kijk dan niet 1 keer, 2 keer of 3 keer. Maar kijk minstens 1000 keer , elke keer is het toch weer anders, elke keer zal het andere gedachten en gevoelens bij je oproepen. Noteer ze, neem ze serieus. Maar kritiseer ze daarna even duidelijk en wees pas tevreden als de contouren van iets nieuws te voorschijn komen. Dan heb je een nieuwe invalshoek.

    9. Hoofdstraat of zijstraat?
      Bij ieder creatief proces wat je door maakt zullen er van allerlei dingen gebeuren, waaronder ook veel onverwachte dingen. Zet af en toe je mind weer open en zie het als een kruispunt van mogelijkheden met daarbij de vraag: wat is het beste? Doorgaan, de hoofdroute volgen, mijn oorspronkelijke plan afmaken? Of een van die veelbelovende zijstraten inslaan? Om dat te weten heb je openheid nodig.

    10. Verbind je met het onderwerp, of maak het zo dat je je er aan kunt verbinden
      Een belangrijke factor voor creatieve processen is de motivatie, de investering die je gaat doen in termen van tijd en moeite. Wat daarvoor belangrijk is is de mate waarin je je verbindt aan het onderwerp. Wees er zeker van dat het in jouw belang is om te werken aan onderwerpen waarmee je je verbonden voelt. Zorg er voor dat je problemen zo formuleert dat jij je er mee verbinden kunt.